Ήταν καλοκαίρι -μπορεί και να μην είχαμε αποχαιρετήσει την άνοιξη- όταν πρωτοάκουσες, πρωτοείδες, όταν άρχισε ο 'βομβαρδισμός' αυτού που ακολουθεί.

Σπάρτακος Γιούρι Γκριγκαρόβιτς

Έκτοτε δεν πρέπει να υπήρχε μέρα που να μην ενημερώθηκες για τον θρύλο των 'Μπαλσόι' (Bolshoi), Γιούρι Γκριγκαρόβιτς (Yuri Grigorovich) από τον Αλέξη Κωστάλα. Έναν μοναδικό άνθρωπο και έναν ακόμα πιο μοναδικό επαγγελματία, που λείπει. Από την τηλεόραση και από τον σχολιασμό αθλημάτων που στα εξηγούσε με τρόπο, ώστε να καταλαβαίνει ακόμα και κάποιος που δεν είχε ξαναδεί δευτερόλεπτο από δαύτα.

Και λέω από την τηλεόραση και το σχολιασμό, γιατί προφανώς και το τελευταίο εξάμηνο τον νιώθεις φίλο σου. Μη σου πω μέλος της οικογένειας σου, από τις καθημερινές αναφορές στον 'θρύλο των Μπαλσόι, Γιούρι Γκριγκαρόβιτς'. Του είπαμε όλα τα παραπάνω. Έβαλε τα γέλια. Συνεχίσαμε με το "αν παίρνατε ένα cent για κάθε φορά που ακούστηκε το συγκεκριμένο σποτ, τους τελευταίους μήνες, θα ήσασταν πλούσιος". Μας ενημέρωσε ότι "έγινε φιλικά και από σεβασμό προς τον Γιούρι Γκριγκαρόβιτς, χωρίς καμία αμοιβή. Έγινε με πολύ χαρά. Και τιμή”.

Βλέπεις, ο 91χρονος Γκριγκαρόβιτς είναι ο πιο 'παρασημοφορεμένος' χορογράφος του μπαλέτου. Θα έλεγες ότι είναι ο Dani Alves (των 39 τίτλων) του ποδοσφαίρου, o Βill Russell του μπάσκετ (11 πρωταθλήματα ως παίκτης, 2 ως προπονητής, 5 φορές MVP, 12 φορές All Star, συν πολλές άλλες διακρίσεις), ο Aleksandr Karelin της ελληνορωμαϊκής, ο Michael Phelps των Ολυμπιονικών.

ADVERTISING

Πίσω στον κ. Κωστάλα, διαπίστωσε κάποια αλλαγή στην καθημερινότητα του; Να τον σταματούν στο δρόμο άνθρωποι που από τις επαναλήψεις του σποτ -που δικαιολογούν το θρύλο- ένιωσαν πως είναι φίλοι του; (Γελάει) "Ναι. Και από ό,τι έχω δει, μερικοί έχουν γράψει πράγματα με πολύ χιούμορ. Να είναι καλά”. Ας δούμε κάποιες τέτοιες στιγμές.

Γκριγκαρόβιτς 1

Γκριγκαρόβιτς 2

 

Γκριγκαρόβιτς 3

 

Γκριγκαρόβιτς 4

Γκριγκαρόβιτς 5

 

Ο κ. Κωστάλας ξέρει ρωσικά -και τι λέει

Inline Image

(φωτογραφία: Φραντζέσκα Γιαϊτζόγλου-Watkinson)

Ως προς αυτούς που επιμένουν πως ο άνθρωπος που απογείωσε τα Μπαλσόι (και όχι Μπολσόι), λέγεται Γκριγκόροβιτς, έχουμε νέα: "Έκανα ρώσικα, όταν ήμουν φοιτητής. Στην Ελλάδα πάντα λέγαμε τα ξένα ονόματα, όσο μπορούσαμε, με την προφορά που τα λένε στη χώρα τους. Για παράδειγμα, δεν λέμε 'Μόζαρτ' αλλά 'Μότσαρτ' και δεν λέμε 'Μπακ', που λένε οι Γάλλοι, αλλά 'Μπαχ'. Επειδή ήμουν στην ΕΡΤ και εκεί πάντα οι εκφωνητές, αν δεν γνώριζαν, ρωτούσαν και έλεγαν τα ονόματα όσο πιο σωστά μπορούσαν. Θέλω να πω ότι υπάρχει μια παράδοση”.

Την Τετάρτη 10/10 λοιπόν, στις 20.30 θα επιστρέψει στο Ηρώδειο η παράσταση 'Σπάρτακος', εκ των κορυφαίων έργων του κλασικού ρεπερτορίου που είναι σε παγκόσμια περιοδεία, με αφορμή των 50 χρόνων από την πρεμιέρα του. "Απ' όσο ξέρω, του Γκριγκαρόβιτς του αρέσει πάρα πολύ η Ελλάδα, έχει έλθει πάρα πολλές φορές. Είχε έλθει παλιά, με τα μπαλέτα Μπαλσόι, όταν ήταν ο υπεύθυνος, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του μπαλέτου. Όπως έχει πει ο ίδιος "τώρα που 'χω μεγαλώσει, έχω γλυκάνει. Κάποτε ήμουν πολύ αυστηρός".

"Ήξερε τι ήθελε και πώς να το ζητήσει"

Όπως κάθε επαγγελματίας που ξεχωρίζει και δη σε ένα χώρο που έχει σημασία η προετοιμασία και το πώς δουλεύεις το σώμα σου, ο Γκριγκαρόβιτς ήταν και παραμένει 'στρατιώτης'. "Όταν θες να κάνεις δουλειά σε ένα χώρο όπως είναι το μπαλέτο, που είναι πολύ όμορφη, αλλά και δύσκολη τέχνη, οφείλεις να είσαι πολύ αυστηρός, με τον εαυτό σου και με τους άλλους, για να 'χεις καποιο αποτέλεσμα. Τον είχα δει πολλές φορές, στο Ηρώδειο στις πρόβες. Ήταν πάντα τσεκουράτος. Έλεγε λίγα λόγια, ήξερε τι έλεγε, τι ήθελε και πώς να το ζητήσει". Όπως κάνει κάθε καλός προπονητής.

Ο κ. Κωστάλας θυμήθηκε μια επίσκεψη του Baryshnikov στην Ελλάδα. Σε περίπτωση που δεν έχεις ακουστά το όνομα, θα επικαλεστώ την ιδιότητα του σινεφίλ και θα σε παραπέμψω στην ταινία, με τίτλο "Λευκές νύχτες", που κυκλοφόρησε το 1985.

Λευκές Νύχτες (1985)

Όταν λοιπόν, ήταν στην Ελλάδα ο Μπαρίζνικοφ (το 'ζ' όσο πιο παχύ γίνεται), ο Έλληνας χορευτής/χορογράφος/δάσκαλος του χορού Λεωνίδας Ντε Πιαν είχε πει στον κ. Κωστάλα: "Αλέξη, το μεγάλο αστέρι δεν είναι ούτε ο Μπαρίζνικοφ, μηδέ ο Νουρέγιεφ. Το μεγάλο αστέρι είναι η σχολή από την οποία βγήκαν. Από ένα απλό σήκωμα του χεριού, βλέπεις τη δουλειά που υπάρχει από πίσω, την παράδοση της σχολής Βαγκάνοβα, από την οποία βγήκε και ο Γκριγκαρόβιτς". Σαν τις ακαδημίες ένα πράγμα, που διδάσκουν στα παιδιά σωστά ένα σπορ. Που ασχολούνται με κάθε μικρή λεπτομέρεια.

Ο Γκριγκαρόβιτς έκανε την πρώτη επιτυχία με το 'Πέτρινο Λουλούδι', το οποίο "ήταν από τις πρώτες σοβιετικές ταινίες που παίχτηκε στην Ελλάδα. Μια εποχή που ήταν το σιδηρούν παραπέτασμα, ο Ψυχρός Πόλεμος και τα λοιπά. Το 1964 πήγε στο Μπαλσόι, έγινε διευθυντής. Εκεί βρισκόταν η Γκαλίνα Ουλάνοβα, επίσης απόφοιτη της σχολής Βαγκάνοβα. Η πρώτη μεγάλη, παγκόσμια επιτυχία του Γκριγκαρόβιτς ήταν ο 'Σπάρτακος' που έκανε πρεμιέρα το 1968. Οπότε φέτος θέλει να γιορτάσει τα 50χρονα του 'Σπάρτακου' στο Ηρώδειο. Ένα μαγικό θέατρο. Είναι μια πολύ σημαντική στιγμή για τον Γκριγκαρόβιτς.

Το διαφημιστικό του 2014 κάτι θα σου θυμίζει

Σπάρτακος στο Ηρώδειο 2014

Η τελευταία φορά που ήλθε με τα Μπαλσόι, ήταν μαζί του και η Ουλάνοβα, ένας θρύλος του μπαλέτου. Είχα προτείνει να αναγγελθεί η είσοδος της. Τη ρωτήσαμε και απάντησε "όχι, δεν θα το κάνετε. Εδώ δεν υπάρχουν αστέρια ή ονόματα. Το μόνο όνομα είναι η Ακρόπολη. Κανείς άλλος". Έκανε δηλαδή, κάτι που κάνει όποιος αθλητής σέβεται τον εαυτό του και θέτει ως προτεραιότητα πράγματα που αντικειμενικά είναι μεγαλύτερα από το παιχνίδι. Όποιος αντιλαμβάνεται τη θέση του στο χώρο και το χρόνο, μαζί με τις ευλογίες του.

Τι ομάδα είναι ο Αλέξης Κωστάλας;

Ο κ. Κωστάλας ενημέρωσε ότι "ένα από τα γεγονότα που συγκλόνισαν τον Γκριγκάροβιτς ήταν ο θάνατος της γυναίκας του, Νατάλια Μπεσμέρτνοβα, το 2008, σε ηλικία 66 ετών. Επρόκειτο για μια παγκοσμίου φήμης μπαλαρίνα. Του στοίχισε πολύ. Αλλά η ζωή συνεχίζεται". Ο άνθρωπος μας συναντιέται με τον Γκριγκαρόβιτς, κάθε φορά που έρχεται στην Ελλάδα με τα Μπαλσόι. Δεδομένης της μεγάλης προϋπηρεσίας του κ. Κωστάλα στην ΕΡΤ και τις αθλητικές μεταδόσεις, μήπως είχε τύχει να κάνουν κάποια συζήτηση γενικότερη, για τα σπορ; Να τον ρώτησε τι ομάδα είναι; "Για τον αθλητισμό δεν είχε τύχει να κάνουμε συζήτηση. Και θα έπρεπε. Θα τον ρωτήσω τώρα, αυτήν τη φορά". Θα επανέλθουμε τότε σε αυτό.

Αλήθεια, ο κ. Κωστάλας τι ομάδα είναι; "Όταν παίζουν ποδόσφαιρο, δεν παρακολουθώ γιατί με πιάνει αγωνία. Ειδικά όταν η Ελλάδα παίζει στο εξωτερικό, μου είναι αδύνατον να παρακολουθήσω τον αγώνα γιατί πεθαίνω από την αγωνία και σηκώνομαι και φεύγω. Όταν ήμουν πολύ μικρός, θυμάμαι τα δυο αδέλφια της μητέρας μου ήταν Απόλλωνας -μιλάμε για πολλά χρόνια πριν-, οπότε ήμουν και εγώ χωρίς να ξέρω πολλά".

Δεν το ξέρω το ποδόσφαιρο και νευριάζω όταν τσακώνονται, γιατί δεν ξέρω ποιος έχει δίκιο. Στο καλλιτεχνικό πατινάζ, ας πούμε καταλαβαίνω μερικά πράγματα και ξέρω ποιος εξ όσων διαμαρτύρονται έχει δίκιο και ποιος άδικο. Καθένας τα παρουσιάζει όπως θέλει.

Για το τέλος αφήσαμε τη δυνατότητα σας να ακούσετε τον κ. Κωστάλα να μιλά, να γελά και να προφέρει σωστά θρυλικά ονόματα, όπως εξιστορούσε πράγματα που θυμόταν με πάσα λεπτομέρεια.

Ο Αλέξης Κωστάλας στο Contra.gr